Phố Phái ở Sài G̣n

 
Điều thú vị là trong khi các cơ quan chuyên nghành hăy c̣n rất  mù mờ và chưa có những qui chế hay văn bản dưới luận, cũng như quyền lợi và trách nhiệm của người sáng lập mô h́nh bảo tàng tư nhân , nhà lưu niệm dành cho danh nhân văn hoá dân tộc th́ cuộc sống lại âm thầm xuất hiện những người tự nguyện làm cái việc mà người đời gọi là cầm đèn chạy trước ô tô,tự nguyện trở thành những "sử gia" mỹ thuật không chuyên.Ở Sài G̣n, Trần Hậu Tuấn   và Bùi Quốc Chí là những thí dụ, Tuấn và Chí đă mở cửa BTMT tư nhân của ḿnh từ vài ba năm nay.  BTMT của Tuấn tại 357/2 Nguyễn Trọng Tuyển.Và của Bùi Quốc Chí, tại 31C Lê Quư Đôn
 
 

Trên một tờ báo, nhà sưu tập này đă tự nhận ḿnh chỉ là một "người giữ đền" và tiếp đón khách thập phương đến thăm bảo tàng mỗi ngày. Tuấn tâm sự : " Hồi đầu mới khai trương, tinh thần khi ấy thật hồ hởi ,phấn khởi, nhưng bây giờ, ḿnh chợt nhận thấy cử chỉ phi lợi nhuận này đă chiếm dụng vào quỹ thời gian của ḿnh khá nhiều..."

 

Giá trị của các phố cổ là giá trị của thời gian lắng đọng ở những mái ngói, những bức tường rêu phong của chúng. Họa sĩ nổi tiếng của các phố cổ Hà Nội, Bùi Xuân Phái đă từng nhận xét là trong sự rêu phong cổ kính có "màu thời gian". Thời gian cũng đă làm cho các bức tranh của ông càng ngày càng có giá trị ,từ chỗ mỗi bức chỉ đổi được vài lạng cà phê, dăm bao thuốc lá dưới thời bao cấp, đến chỗ mỗi bức là cả một gia tài theo qui luật "giá trị thặng dư của thời gian". Tuy nhiên, thời gian đă làm điều này quá chậm đối với cá nhân BXPhái hay nói cách khác là ông đă không ở lại trần thế để thụ hưởng.

BTMT tư nhân của THT ,cũng là nơi để Tuấn thao diễn khả năng "sử gia" mỹ thuật không chuyên của ḿnh , và giới thiệu các tác phẩm kết quả của cả 20 chục năm trời bay lượn "Đi đi về về rồi... đi luôn" từ Nam ra Bắc, và sang cả Mỹ và Châu Âu mua về những tác phẩm của BXP , làm giật ḿnh thon thót giới mộ điệu.

Tuy nhiên ,hạn chế của các nhà "sử gia" mỹ thuật không chuyên và "tự phát" là những đánh giá đôi khi mang tính chủ quan và một vài sai sót về học thuật, hay thuật ngữ mỹ thuật. Điều này có thể hiểu và cảm thông được và cũng chẳng thấy có ai muốn lên tiếng góp ư ,bởi v́ ở VN, ngay cả các vị "sử gia" mỹ thuật chính hiệu được ăn lương tháng đàng hoàng nhiều khi c̣n ăn không nên đọi nói chẳng nên lời,nữa là.

Người thanh niên đeo kính trong ảnh là Trần Đ́nh Hiền,một đạo diễn trẻ , sống tại Sài  G̣n,rất đam mê hội họa và tranh Bùi Xuân Phái,đă có một dự án đầy ấn  tượng,mở đầu cho tác phẩm điện ảnh đầu tiên của ḿnh ,đó là đưa cuộc đời  nghệ thuật của "Vua phố cổ" lên màn bạc .Hiền đă có những cuộc điện thoại  đường dài để bầy tỏ ư định này với con trai cố họa sĩ là Artistphuong.Hiền  nói :" Ông Phương cảm thấy bất ngờ nhưng hoàn toàn ủng hộ ư định của tôi,hơn  thế nữa,ông Phương cũng đă vui vẻ nhận lời tham gia cùng chúng tôi hợp tác ,xây  dựng kịch bản cho bộ phim này". Bộ phim sẽ giới thiệu những khuynh hướng  nghệ thuật,những quan điểm sáng tác,ảnh hưởng về điều kiện xă hội trong 3  thời kỳ lịch sử của VN :thời kỳ thuộc Pháp, hai cuộc chiến tranh chống Pháp  và chống Mỹ, và những năm sau chiến tranh. H́nh ảnh Bùi Xuân Phái từ khi c̣n  là sinh viên trường Mỹ thuật Đông Dương ,đầy chất lăng tử ,công chưa  thành,danh chưa toại cho đến những năm tháng cuối đời nghệ sĩ khi mà tên  tuổi của ông đă vang danh khắp thiên hạ.Bộ phim miêu tả một cuộc đời lao  động nghệ thuật của "Vua phố cổ" trong hoàn cảnh ngặt nghèo của bối cảnh xă  hội cùng với bản lĩnh độc lập trong suy nghĩ,và tính chân thành trong sáng  tác đă đưa tài năng của Bùi Xuân Phái lên xứng đáng là một danh họa thế giới.
 

Trong ảnh là đạo diễn Đặng Việt Bảo đang giới thiệu những kỷ vật ,đồ dùng thường ngày của BXP trong nhà BTMT với cô bạn gái . Được biết,Bảo cũng được gia đ́nh họa sĩ trao tặng chiếc quạt bàn mang nhăn hiệu Marany mà khi xưa chúng là đồ dùng của nhà danh họa. Bảo đă được Tuấn xếp vào danh sách "những người cần quan tâm đặc biệt" Đă nhiều lần Tuấn ngỏ lời muốn thương lượng với Bảo để có được di vật quí giá ấy nhằm bổ sung hiện vật cho Bảo tàng

Ngoài BTMT của Tuấn ra phải kể đến BTMT của Bùi Quốc Chí (31C Lê Quư Đôn) Chí là con trai nhà sưu tập Đức Minh và Chí là người kế thừa truyền thống của người cha ,sưu tập tác phẩm nghệ thuật của các danh họa trường Mỹ Thuật Đông Dương và những cổ vật qua các triều đại .Theo tôi được biết,hiện nay ở VN ,chỉ có 2 BTMT tư nhân này là có giá trị lớn và xứng đáng với tên gọi của từ này.(Bùi Quốc Chí là người mặc áo thẫm trên ảnh)

Tại bảo tàng, du khách có thể được xem tận mắt những trang nhật kư ghi chép về các ư tưởng nghệ thuật của BXPhái

Ngoài Giải thưởng Hồ Chí Minh lớn lao dành cho cả cuộc đời lao động nghệ thuật, BXP c̣n nhận nhiều giải thưởng khác (Mỹ thuật toàn quốc1946, 1980; Mỹ thuật Thủ đô 1969, 1981, 1983, 1984; Giải thưởng đồ họa Leipzig...). Song trên tất cả các giải thưởng đó là cuộc sống đă vinh danh ông bằng một cái tên cả Việt nam đều biết,"Phố Phái". Mỗi con đường, mỗi phố đều mang tên một danh nhân, c̣n những phố, đường mang tên "Phố Phái" th́ nhiều không ai đếm được. Nó tồn tại trong hoài niệm ,trong tâm thức người Việt, dù thành phố có bị cuốn theo chiều gió hiện đại hoá công nghiệp hoá, những nơi gợi lại bóng h́nh "Phố Phái" vẫn là nơi chứa chan nhiều luyến nhớ ,kỷ niệm


 

Mặc dù mô h́nh BTMT tư nhân ,trên thực tế, hiệu quả của nó chưa được như ư muốn của những người thành lập ra nó ,thế nhưng, các nhà sưu tập cho rằng :"Dù thế nào đi nữa, chúng ta cũng phải tôn trọng công chúng. Nghệ thuật tự cổ kim là để phụng sự con người. Ngày hôm nay, có thể họ (công chúng ở Việt Nam) chưa có thời gian, điều kiện để thưởng lăm lọai h́nh mỹ thuật như ở các quốc gia tiên tiến, nhưng mai này họ sẽ có nhu cầu này khi chất lượng sống đă được nâng cao."

Ở Việt Nam,có một thực tế là hội họa bị xếp dưới văn học, thơ phú và ca nhạc... Trong khi khả năng xuất khẩu thành thơ là chuyện vặt ,khả năng hát ,thậm chí c̣n là nhu cầu của mỗi người, hầu như ai cũng có thể là ca sĩ như Tuấn và Chí chẳng hạn, rồi khả năng viết lăng nhăng như artistphuong chẳng hạn. Chính v́ thói quen của xă hội, xếp hội họa ở nhóm dưới v́ thế nên khả năng cảm nhận hay nói cách khác là khả năng đọc được ngôn ngữ của hội họa của người dân chỉ là số ít .

 Thiên Kim một cô bạn trẻ Sài G̣n đă ghi vào sổ lưu niệm cảm nghĩ  của ḿnh về Bùi Xuân Phái :

-Bùi Xuân Phái để lại cho cuộc đời một di sản nghệ thuật đồ sộ,một phong thái điềm tĩnh trước thời cuộc,một trợ lực tinh thần cho những ai hiểu tận tâm can, rằng bảo vệ cái đẹp là điều gian nan.C̣n ǵ đáng nói hơn ngoài nhân cách,giữa chốn bụi trần ? Nhân cách Bùi Xuân Phái. Với thông điệp chân thật nhất mà khó khăn nhất cho tâm hồn mỗi người và nhân loại- " Không hiểu ḿnh th́ dễ nhầm lẫn cái đẹp cái xấu "

Và sau đây là những cảm xúc chân thành và cảm động của Blogger Duynhat sau khi xem bảo tàng Bùi Xuân Phái, Duynhat đă xúc động về nét vẽ cuối cùng trong đời họa sĩ , Bùi Xuân Phái đă vẽ đôi bàn chân của chính ông,khi mà ông nằm trên giường trong bệnh viện,vừa không có cảnh vật nào đáng vẽ vừa không đủ sức để ngồi dậy và cứ thế,ông đổ dồn những thương cảm mê man vào nét vẽ và cứ thế ông vẽ cho đến khi tắt thở.Nét vẽ cuối cùng tự dành cho ông là bàn chân của chính ḿnh.Sau bàn chân là chai nước biển của bệnh viện ,cùng với dây dợ truyền thứ nước đó vào cơ thể ông ,ḍng chữ " trong lúc ốm đau thời gian đi cực kỳ là chậm ! Nhất là đêm gần về sáng" được đặt cạnh bàn chân,trên bức kí họa,bày tỏ nhẹ nhàng như hơi thở của kẻ đặt chân ngay ranh giới tử sinh .Bàn chân ấy đă đi qua và chứng kiến biết bao biến loạn của thời cuộc...

"Anh nh́n thấy ǵ trong bức họa này? Chỉ là một đôi chân không ư nghĩa, chẳng là ǵ cả phải không...? Nhưng anh này, đó lại là bằng chứng của một t́nh yêu thật sự đấy nhé. Người họa sĩ này đă dành cả cuộc đời ḿnh cho bút, cọ, màu và giấy... Ông đắm ch́m trong thế giới đầy màu sắc mê hoặc của riêng ḿnh và anh ơi, em ước ǵ một lần ḿnh được lọt vào đó, khám phá nó và chết ch́m trong đó luôn cũng được... Anh biết không, vào những ngày cuối của cuộc đời... thời gian đối với con người ta trôi qua sao mà chậm chạp đến thế... Và trong những ngày đó, người họa sĩ già khi sắp phải mở đến cánh cửa cuối cùng của đời người, ông ta vẫn vô cùng khoẻ mạnh. Hiểu ư em không? Ông vô cùng khoẻ mạnh. Đôi tay của ông vẫn có thể tạo ra "một cái ǵ đó" và nó có thể là bất cứ thứ ǵ xung quanh. Nhưng quanh giường của một ông già bệnh tật anh có thể t́m thấy thứ ǵ nhỉ? Uhm... hay ông ta chỉ có thể nh́n ngay xuống đôi bàn chân của ḿnh mà thôi. Anh hiểu ư em không? Thậm chí khi ông không thể di chuyển và chỉ biết nằm trên giường bệnh... nhưng đôi tay của ông vẫn không thể nằm yên, vẫn muốn tạo ra cái ǵ đó để nuôi dưỡng mối t́nh của ḿnh cho đến phút cuối của cuộc đời đấy thôi... Và ư nghĩa của nó là ǵ hả anh? Chắc anh đang nghĩ, chỉ là một bàn chân th́ có thể nói lên đều ǵ cơ chứ? Này anh ơi, ẩn chứa bên trong đó là cả một cuộc đời đấy, một bàn chân vạn dặm đă đi và nh́n hết cả một đời. Đúng, chỉ đơn giản là một bàn chân của một ông già nhưng nó đă trải qua và hiểu được những điều mà đôi khi hàng tỷ người không bao giờ hiểu! Đối với em, bàn chân này vô cùng to lớn, rất to lớn...

Em hạnh phúc lắm anh ạh! Em chưa bao giờ thấy tự hào và hạnh phúc khi biết rằng em sinh ra đă có ai đó trên đời! Em tự hào v́ đă được hít thở chung một bầu không khí với ai đó 1 năm. Em tự hào rằng em vẫn c̣n kịp ra đời trước khi một kỳ tích sống hoàn toàn biến mất. Em tự cho rằng ḿnh vẫn c̣n may mắn, em thật sự thấy hạnh phúc và vô cùng tự hào v́ điều đó.

Ah... Cảm giác này thật TUYỆT VỜI! Cảm giác này đang đeo bám lấy em, nó thật rộn ră... Em đă chuẩn bị cho những xúc cảm sẽ trào dâng trong ḿnh, nhưng em ko ngờ nó lại khiến em hào hứng đến mức lặng đi như thế. Em bắt đầu biết yêu thật sự rồi đấy anh ơi!

Em sẽ cố gắng yêu như ông đă yêu.
Em sẽ cố gắng thả ḿnh theo hàng ngàn cảm xúc đó.
Em sẽ cố gắng làm tất cả để được yêu cái ǵ đó trong suốt cuộc đời ngắn ngủi em.

người em đang nói ở trên chính là danh họa Bùi Xuân Phái, ông đă mất 20 năm trước. Em rất ngưỡng mộ ông.
Thật ra lỗi cũng là do em, nhưng v́ thông thường khi em thể hiện cảm xúc của ḿnh về một người nào đó... em không muốn nêu rơ tên người ấy ra. V́ những ǵ em viết ra đơn giản chỉ là cảm xúc của em và riêng em, em muốn viết về người đó chỉ đơn thuần như một người mà em ngưỡng mộ hơn là về một người nổi tiếng "

Trong không gian mang đậm dấu phố cổ, bên cạnh việc thưởng thức những bức tranh của cố họa sỹ lừng danh, công chúng c̣n có dịp t́m hiểu sâu hơn về cuộc đời cũng như các tác phẩm của cố họa sỹ được ghi chép lại thông qua những cuốn sổ ghi chép về ư tưởng nghệ thuât của họa sĩ cùng nhiều cuốn sách.
 

Trong tủ là bức vẽ dở dang của họa sĩ trước lúc ông từ giă cuộc đời,bên cạnh bức vẽ là bảng pha mầu ,những tube mầu dùng dở cùng bút vẽ của họa sĩ, chiếc đèn dầu , cái điếu cày... những vật dụng thân thiết của BXP,tất cả đă được lưu giữ trân trọng trong tủ kính của bảo tàng tư nhân Trần Hậu Tuấn.
 

Phái đẹp luôn góp phần làm nên các danh phẩm tuyệt vời cho các họa sĩ. H́nh ảnh phụ nữ ,thời nào cũng là chủ thể tuyệt đối của cái đẹp tạo h́nh. 


Thêm một chút cho t́nh yêu
 
Phương cũng được xem là một "tác phẩm" xuất sắc  của Bùi Xuân Phái.Trong các bữa tiệc long trọng mà Phương tham dự,Phương  luôn được đề nghị chụp ảnh chung,điều này khiến Phương nghi ngờ là do bởi  ḿnh là con trai Bùi Xuân Phái,thế nên cũng tự ái một chút ,nhưng điều đó  cũng hối thúc Phương cần phải cố gắng và quyết chí khẳng định cơi riêng của  ḿnh,bởi cụ Phái là thân sinh của Phương nhưng trong hội họa ông vẫn là một  người khác.
 
 
Tôi tiêu dùng đời ḿnh cho nghệ thuật và t́nh yêu và tôi đổ dồn những thương cảm mê man vào nơi đó.
 
Các bạn gái ở Sài G̣n nói chuyện rất lâu và cho  biết, cũng thường xuyên vào Blog của Phương, đọc thêm những suy tư, chiêm  nghiệm nghệ thuật về Bùi Xuân Phái, họ cho rằng, trách nhiệm Phương và các  bạn hữu tự mang trên đôi vai khá nặng nề, bởi, nếu ḿnh không làm, th́ không  ai làm cho ḿnh hết.Và Đó cũng là điều Phương và Tuấn, Chí, tự vạch ra, vươn  tới, đ̣i hỏi, “tự thân vận động” đưa tranh của Bùi Xuân Phái đi triển lăm,  trao đổi, bán ra, mua vào để cuối cùng, mục đích cao nhất là tên tuổi của  nhà họa sĩ được đưa dần về phía ánh sáng quốc tế.
 
 
Tuổi quá niên ,nó đến một cách ngang nhiên và  tàn nhẫn, đến như vũ băo, đến tưởng như bất chợt không kịp trở tay.Mới ngày  nào 20 mươi mà nay đă trượt xuống dưới triền dốc cả rồi. Ḿnh nh́n h́nh hài  của các bạn như thấy sự phản chiếu lại h́nh bóng của chính ḿnh.Cuộc t́nh  nào bây giờ, bỗng nhiên ập đến, th́ trong ư thức cũng đă nhắc nhở ta rằng  t́nh đă lỡ rồi, tuy nhiên, làm sao không ngậm ngùi và sầu tiếc khi trong đời  ta vẫn gặp gỡ những người bạn gái đẹp như mộng

 
 Thiên Kim  hỏi Phương :"Làm sao để  trở thành nhà sưu tập đáng nể" và Phương đă nói : Người chơi tranh cũng  có nhiều đẳng cấp khác nhau và cả người sưu tập tranh cũng vậy và cũng chẳng  có qui định nào cho rằng phải có bấy nhiêu tranh mới được kêu là nhà sưu tập.  Ở VN gọi tên là nhà sưu tập nghe có vẻ oai và nghiêm trọng chứ thực ra cách  gọi đó chỉ để chỉ ra một công việc của anh ta hay chị ta là mua vào và bán  ra những món hàng vẫn thường được gọi là tranh.Người sưu tập tranh (nhà buôn  tranh)có cần kiến thức mỹ thuật không ? Ở các nước khác sẽ là điều kiện tiên  quyết nếu không muốn phá gia bại sản. Ở Vn ,điều đáng kinh ngạc là hầu hết  các nhà sưu tập khi tṛ chuyện với họ đều thấy họ bộc lộ những lỗ hổng lớn  về kiến thức hội họa nhưng họ vẫn tồn tại và phát triển được (?)
Ở thời điểm hiện tại,theo tôi biết th́ số người được xem là nhà sưu tập  chuyên nghiệp ở Việt Nam chỉ có thể đếm được trên đầu ngón tay, số người này  đều là những người trải qua nhiều chục năm kinh nghiệm và yếu tố số một cần  có là họ phải có một tiềm lực tài chính đủ mạnh và một bề dầy kiến thức và kinh nghiệm về hội họa để có thể mua được những tác  phẩm quan trọng của các họa sĩ một cách chính xác

 
 
Có thể nói, nghệ thuật của Bùi Xuân Phái, đă chinh phục được giới trẻ qua từng thế hệ. Trong nghệ thuật hay trong tất cả các lăng vựng khác, không ǵ thành công và có ưu thế cho bằng chiếm được t́nh cảm của giới trẻ
 
Mỹ nữ và sở hữu những tác phẩm nghệ thuật cùng với một kiến thức vững vàng luôn là tiêu chí mà các đại gia đất Sài thành hướng tới
 
 
Chụp ảnh lưu niệm trước những tác phẩm danh tiếng, ở nước nào cũng vậy, luôn là ư thích của những người mộ điệu
 Phải chăng ta có thể xem t́nh yêu tranh  phố Phái là rất gần với đạo? Dễ cảm nhận nếu ta trân trọng nó cũng giống như  đạo, chỉ người trong cuộc mới hiểu, diễn tả làm sao mà hoàn chỉnh được. Tất  nhiên cũng có nhiều yếu tố khác nữa mới có thể nói được như trên. Và nếu có  ai nói rằng cô này, anh này là tín đồ của đạo Phái th́ cũng không quá nhỉ ?
 
Trong các bảo tàng tư nhân tại Sài G̣n, c̣n  có rất nhiều tác phẩm của các danh họa tốt nghiệp trường Mỹ Thuật Đông Dương
 
Không thể biết được bao lần ông đă trở lại đề  này cùng t́nh yêu mê cuồng với Hà Nội ,với ngôi đền Bạch Mă,với cây đa Ngơ  Gạch,với những tấm bia Văn Miếu...
 
...nếu bạn đọc những ư tưởng nghệ thuật của ông  trong cuốn Viết dưới ánh đèn dầu, bạn sẽ thấy ông thực sự minh triết, thế  nhưng ông luôn giữ thái độ ḥa nhă, lắng nghe và cười hiền lành mỗi khi  tranh luận về nghệ thuật với bạn bè, đó là một phẩm chất mà các họa sĩ thời  nay hầu như thiếu.
 
 
Cùng một góc phố Hàng Mắm hay Hàng Bạc,Hàng nón  hay Hàng Khoai,Bùi Xuân Phái cho ta thấy vô vàn biến tấu,không trùng lặp,mỗi  bức tranh chứa đựng một tâm trạng ,riêng biệt,lung linh ở mỗi bức một sắc độ  ánh sáng khác.
 
 
Chiếc xe đạp của nhà danh họa được bày trang  trọng trong bảo tàng
 
Bùi Xuân Phái cũng đă nói " Vẽ là để im lặng"  Nhưng nếu ta được nói một điều giản đơn là, tranh phố của ông đă được khái  quát tới mức thượng thừa bởi ông đă quá thuộc nó và có khi nó chỉ là cái cớ  để ông bày tỏ tâm tư :"Là niềm vui hay nỗi khổ. Nó bay đi như tự do hay nó  đọng lại như định mệnh cũng là."
 
 
Có lẽ người ta nhớ tới những bức tranh này cũng  chính v́ cái hồn mà họa sĩ đă thổi vào đó . Một HN buồn , u ám , cổ , ....  và nghèo ..... chỉ có một vài dáng người,liêu xiêu ,cô đơn trên hè phố...
 
 
Giờ đây ,nh́n ngắm tranh phố cổ của BXPhái,người  xem nhận thấy họa sĩ như đă gửi gắm những kỉ niệm, hoài cảm cùng nỗi buồn  man mác .Những tiếc nuối bâng khuân trên từng nét vẽ trong tranh Phố  Phái,như một dự báo tất yếu về sự đổi thay và biến mất của những khu phố cổ  Hà Nội.
 
Cũng có lần ,người ta đă hỏi BXPhái : ông thường  thích vẽ những góc phố cổ lúp xúp ,lô nhô ấy,vậy ông có thích sống và ở  trong những ngôi nhà ngả nghiêng ấy không ? BXPhái trả lời là không,họa sĩ  yêu thích và vẽ nó bởi nó rất hội họa và trừu tượng.Cũng như ,nếu vẽ một con  thuyền trên sông các họa sĩ sẽ chọn vẽ con thuyền đơn sơ chứ không vẽ chiếc  tầu thuỷ hiện đại,và chiếc bàn là cổ dùng than đă đi vào các tác phẩm hội  họa chứ không phải chiếc bàn là hiện đại dùng điện.
 
 

THT là người Hà Nội , Tuấn nhớ và yêu phố Hà Nội nên Tuấn yêu hội họa của BXP .Và khi Tuấn trở thành "nhà phê b́nh mỹ thuật" cũng đă làm không ít người biết Tuấn ngỡ ngàng và lấy làm vui thích

 
Khách đến thăm quan bảo tàng, trước khi ra  về thường ghi lại những cảm tưởng của ḿnh vào cuốn sổ lưu niệm
 
Quỳnh, nói một câu cũng thật vui : " V́ em  biết đến hội họa của Bùi Xuân Phái, nên em biết anh, v́ thế nên em phải mang  ơn Bùi Xuân Phái trước" Nhưng Phương đă lưu ư rằng, trên net, điều này lại ngược lại, khắp nơi trên thế giới, người ta biết đến Bùi Xuân Phái thông qua những trang web của Phương. Nếu bạn chưa tin lắm, khi nào rảnh, bạn thử gơ một số từ khóa liên quan tới danh họa này vào google thử xem.
 
Sự rung động của trái tim trước cái đẹp  quyến rũ của mỹ nhân là điều mà ,hầu như nó chiếm gần hết tâm trí của các  họa sĩ. Trước nay, P vẫn thường từ chối việc kư cọt  và đề tặng vào  những cuốn sách,v́ nó có vẻ háo danh và hănh tiến.  Nhưng với ư muốn  của mỹ nhân th́ hầu như P chưa say no bao bao giờ :)
 
 
Cuộc vui nào th́ cũng đến hồi vẫy tay chào nhau  ,và trước khi tan mộng, ta lại là ta, một ḿnh lang thang về xóm trọ, th́  cũng nên chụp vài kiểu ảnh để làm kỷ niệm
 
Ảnh chụp lưu niệm với các bạn ở Sài G̣n, tối 17.8.09 

Chuyến đi 2 ngày để nhằm du thuyết các nhà sưu tập gia đă thành công tốt đẹp. Trần Hậu Tuấn và Bùi Quốc Chí đă tán thành cùng gia đ́nh họa sĩ tổ chức bày cuộc triển lăm với những tác phẩm xuất sắc nhất của Bùi Xuân Phái vào sang năm, 2010, tại Hà Nội nhân sự kiện Hà Nội kỷ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội