Thế Giới Phái

 trang nhất       Tr 2       Tr 3         Tr 4     Tr 5   Tra6  Tr7 .... Tr36

Quốc Cường :Anh bắt đầu vẽ tranh từ lúc nào? có phải anh" nhiễm máu" vẽ tranh của cha ḿnh, cố họa sỹ Bùi Xuân Phái? Tranh của anh có theo trường phái mà bố anh đă thành công?

Tôi bắt đầu vẽ tranh từ tuổi niên thiếu,13 tuổi đă bán được tranh,đó là khi sau khi nghe lời "tiếp thị" của bố tôi, nhà sưu tập Đức Minh đă mua liền của tôi 3 bức tranh,đó là khởi điểm đầu tiên tôi bán tranh trong đời cầm cọ (năm 1969). Hàng ngày tôi có thói quen là ngồi bên cạnh bảng mầu của ông và say sưa xem ông vẽ (và cũng bị cuốn hút giống như người ta ngồi xem đánh cờ tướng vậy) v́ thế tôi đă nhiễm máu mê hội họa từ khi nào không hay. Câu bạn hỏi "có theo trường phái mà bố anh đă thành công?" khó trả lời ngay là có hay không. Thực ra sự ảnh hưởng phong cách của bố tôi đối với tôi nó là một cái tật chứ không phải là điều hay.Tôi vẫn thường tâm niệm câu nói của ông trong cuốn "Viết dưới ánh đèn dầu" : " “Một thế giới riêng. Một cái nh́n riêng. Nghệ thuật làm cho người xem thú vị ở chỗ đó” Từ nhiều năm nay tôi đă cố gắng thóat ra khỏi ảnh hưởng phong cách vẽ của ông,có khi tôi đă phải nghỉ vẽ một thời gian dài và sau đó lại vẽ trở lại, tinh thần vật vă khổ sở khi thấy ḿnh vẫn c̣n ảnh hưởng ông nặng nề,tôi nghĩ , Bùi Xuân Phái là bố tôi,nhưng ở góc độ nghệ thuật th́ ông vẫn là người khác,v́ thế tôi không muốn người ta so sánh giữa ông và tôi.Bạn có thể xem thí dụ về vài bức tranh tôi vẽ trong giai đọan này là Người đi trên cầu,Điệu Tango trên cầu Paul Doumer, Cánh đồng bất tận, nó thể hiện cái nỗi niềm bâng khuâng ,ḥai niệm, h́nh ảnh trong tranh ,chập chờn như giấc mơ hư ảo. Bạn bè thân hữu đă tỏ ư chúc mừng tôi khi thấy tôi đă thóat ra khỏi ảnh hưởng của bố.

Quốc Cường :"Vua phố cổ" đă để lại cho anh những ǵ? Anh sẽ làm ǵ sau khi xây dựng thành công thế giới phái?

Nghệ thuật của Bùi Xuân Phái đă làm biến đổi cuộc đời tôi.,cái ân huệ lớn nhất mà tôi nhận được từ ông là trở thành một họa sĩ và bài học sâu sắc nhất tôi học được từ ông là sự chân thành với cuộc sống và với nghệ thuật.Sau khi ḥan thành được "Thế Giới Phái" tôi đang có một ấp ủ lớn,đó là thành lập "Giải thưởng Bùi Xuân Phái" ,khi tôi đề xướng nguyện vọng này th́ tôi đă nhận được sự tán thưởng của hai người bạn,Trần Hậu Tuấn và Bùi Quốc Chí ,3 người chúng tôi sẽ góp tiền để gửi vào nhà băng và số tiền lăi mỗi năm sẽ dành vĩnh viễn cho giải thưởng này và hàng năm sẽ trao cho công tŕnh văn học nghệ thuật xuất sắc nhất.

Quốc Cường :Anh có những nhận định nào mới về Bùi Xuân Phái mà người ta chưa khám phá ra không ?

Bùi Xuân Phái có nhiều từ “ rất” trong nhiều trường hợp. Xưởng vẽ rất nhỏ hẹp, trên thực tế xưởng vẽ của ông chỉ có 1m2 để sử dụng, đây có lẽ là một xưởng vẽ nhỏ nhất thế giới của một danh họa. Bùi Xuân Phái là người rất tài hoa và trong cách ứng xử với bạn bè cũng rất khiêm nhường.

Quốc Cường :Ước mơ lớn nhất của chính anh trong cuộc đời?

Thủ Đô Hà Nội sẽ có Phố Bùi Xuân Phái.

 

 NGUYỄN THANH KIM: Bất cứ ai đă từng sống ở Hà Nội, hoặc là người yêu tranh Bùi Xuân Phái sẽ không thể bỏ qua mảng tranh về phố cổ Hà Nội của ông. Có người quá yêu tranh ông nên gọi là “tranh phố Phái”. Tranh phố của ông như một thoáng gặp nơi góc phố, như một sững nh́n chỗ đầu hồi, như một chợt ùa trong ngơ vắng. Bao nhiêu cách điệu đường nét sắc màu tiết chế được ông xử lư thuần thục. Có người xem tranh Phái thốt kêu lên rằng: Tranh vẽ phố của ông cứ cong vênh như bánh đa quá lửa ấy! C̣n màu sắc trong tranh ông cứ lành lạnh thế nào, nhất là cái màu gi thạch ông thường dùng cuối đời…
Tôi đă từng được ngắm tranh ông trong một triển lăm của cá nhân họa sĩ mà choán phần lớn là tranh vẽ phố cổ Hà Nội. Pḥng tranh chiếm cảm t́nh của tôi ngay phút đầu bởi: Hàng Bè, Hàng Muối, Hàng Giày, Ngă tư Phất Lộc… “Nét đam mê run rẩy của một tấm ḷng/ có kỷ niệm nào day dứt với ḿnh không”… Có thể nói rằng tranh phố cổ Hà Nội đồng nhất với tên ông (phố Phái) là ghi nhận cái độc đáo của sáng tạo và cũng là một hiển thị không ngoa chút nào. Sau này có rất nhiều họa sĩ vẽ tranh phố cổ Hà Nội, nhưng không thể “vượt” được tranh ông, nhiều khi lại “na ná” như tranh phố Phái!? Bản lĩnh nghệ thuật của ai đó không đủ mạnh dễ bị lây nhiễm trong từ trường của những tài năng lớn, khó thoát ra được!
Tôi đă từng đến thăm ông tại nhà riêng ở 87 phố Thuốc Bắc vào đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Hôm đó có họa sĩ Trần Lưu Hậu cũng ghé thăm ông. Họa sĩ Bùi Xuân Phái ngồi trong chiếc ghế bành bằng mây đan đă ngả nâu vàng, nét cười ông ánh lên hiền từ. Khi tôi đưa ông tờ báo có bài thơ “Với người vẽ phố cổ Hà Nội”, Bùi Xuân Phái áp tờ báo trước ngực khẽ nói: “không ngờ tôi lại được ca ngợi đến như thế này ư”. Và ông rót mời tôi chén rượu quê để mừng lần gặp này. Họa sĩ có nhă ư tặng tôi một bức tranh ông vẽ, nhưng tôi ngại ngần v́ vinh dự quá lớn. Đó cũng là lần gặp cuối cùng của tôi với họa sĩ Bùi Xuân Phái trước khi ông mất.
Đương thời, cố nhà văn Nguyễn Tuân mong có một vựng tập về Hà Nội, trong đó có những phiên bản về tranh phố Phái, để người trong nước cũng như người “lênh đênh bốn biển hiểu về Hà Nội cả xưa, cả giờ”. Ước mong của cụ Nguyễn đă thành. Bây giờ nhiều người yêu tranh phố Phái lại có dịp được chiêm ngưỡng một mảnh hồn Hà Nội thân thương trong quá văng với bao kư ức một thuở…


 Shadow_Dĩ Huân : Bạn là người Hn bạn sinh ra và lớn lên tại đây có lẽ bạn ko thể ko biết đến Phố Phái. Phố Phái ko phải tên 1 con phố mà đó là 1 ḍng tranh về Phố Hn do hoạ sĩ Bùi Xuân Phái ( BXP) vẽ. Mỗi lần nh́n tranh của ông trong tôi luôn có 1 cảm giác khó tả 1 hoài niệm về HN xưa b́nh thản dung dị đẹp như 1 thiếu nữ. Kí ức về Hn xưa trong tôi ngày nay đă mất đi ít nhiều trong bộn bề cuộc sống nhưng tôi văn nhớ. Nhớ 1 HN sớm sớm Tết đi cùng mẹ ra chợ những gánh hàng những cành đào những con ng` hồ hởi, 1 Hồ Gươm đẹp như tranh vẽ, hàng liễu xanh xanh, và tôi nhớ những chiếc xích lô mà giờ đây đă ít đi nhiều, những khu phố cổ mà giờ đây cũng đă thu hẹp hơn trc, nhớ lắm mùi hoa sữa tháng 8 và rất nhiều thứ tôi ko thể quên. HN ngày nay đang phát triển rất nhanh những khu nhà cao tầng mọc lên san sát, xe cộ nhiều hơn và bụi cũng nhiều hơn đành rằng là theo thời gian cái ǵ cũng phải thay đổi nhưng sao tôi vẫn thấy nhớ Hn xưa quá. Mỗi lần đi trên Phố HN tôi lại tháy ấm ḷng và nh́n những bức tranh của BXP càng yêu HN hơn. BXP đă thổi hồn ḿnh vào tranh mang bao nhiêu cảm xúc im ĺm, sâu lắng, thanh thoát, ảm đạm... Nh́n những con phố nhỏ những ngôi nhà be bé cũ kĩ mà thấy nuối tiếc, hoài niệm về Phố HN. Tôi ko dám chắc ḿnh hiểu hết về nghệ thuật trong tranh của ông nhưng tôi cũng phần nào hiểu được tâm tư ông gửi gắm trong đó. Ông đă mang t́nh yêu từ trái tim ḿnh bao dung những con Phố nhỏ và dùng tấm ḷng vẽ nên những bức tranh mà ko chỉ ng` Hn nói riêng, ng` Vn nói chung mà cả những con ng` trên những đất nước khác nhau đều biết. Có những lần nh́n tranh của ông mà tôi rưng rưng nước mắt nhớ về những ngày tháng xưa kia. Bạn có thể cho rằng tôi quá hoài niệm nhưng v́ tôi là ng` HN nên tôi ko nén đc cảm xúc của ḿnh mỗi khi nghĩ lại 1 thời thơ ấu với bao kỉ niệm giản dị trên Phố HN. Và thật sự xin cảm ơn hoạ sĩ BXP đă để lại cho những thế hệ sau này những bức tranh Phố HN đẹp như vậy...

 

axon : " Và o những ngà y đang độ thu cuối cùng của thiên niên kỷ cũ, người Hà Nội đang ngập trà n khí thế hướng về kỷ niệm 990 năm Thăng Long-Hà Nội, một pḥng tranh của cố danh họa Bùi Xuân Phái được khai mở - như một giai điệu đẹp sâu lắng cho mùa thu Hà Nội. Lại về đây "Phố Phái"... lại về đây bao hoà i niệm một thời, người Hà Nội và người yêu Hà Nội sẽ măi nhắc đến tranh phố của Bùi Xuân Phái như một báu vật mà người họa sĩ tài danh và giàu t́nh cảm đă dà nh cho đất ngh́n năm văn hiến. Để từ đó, phố cổ Hà Nội và o tranh Bùi Xuân Phái như cuộc đối thoại liên khúc, nhiều tầng bậc của người nghệ sĩ mặn nồng với từng góc phố, ngơ phố, mái phố... tồn tại cùng hiện thực và tâm tưởng qua thời gian.

Cuốn nhật kư nghệ thuật đặc sắc "Viết dưới ánh đèn dầu" của Bùi Xuân Phái ghi chép lúc sinh thời được nhà sưu tập Trần Hậu Tuấn và con trai họa sĩ Bùi Thanh Phương tập hợp như chắt lọc những "mảnh suy nghĩ" đầy trung thực, gan ruột suốt đời với nghệ thuật và cái đẹp trong cuộc sống. Họa sĩ để lại cho hậu thế những tâm sự nung nấu, bừng cháy trong tâm hồn ông một điểm xuất phát để đến với t́nh yêu Hà Nội qua tranh vẽ phố: ... Phố cổ-những căn nhà cổ vào tranh rất dễ đẹp. Nhịp điệu của nó không đều đều như những căn nhà cao tầng, nhà lắp ghép. Chúng ta thấy có cái cao, cái thấp cái lùi vào cái nhô ra... Người vẽ về mặt tạo h́nh và bố cục có rất nhiều thuận lợi. Về mà u sắc nó mang nhiều mà u thời gian... nó rất đẹp với những đối tượng biết nh́n thấy biết khám phá... những loang lổ, những dấu vết thời gian ấy, thêm và o óc tưởng tượng của người nghệ sĩ sẽ tạo ra những cái đẹp bất ngờ". Chính ông, bằng tuyệt tác tranh phố Hà Nội của ḿnh, đă là m hồi sinh qua phong rêu của lớp lang thời gian diện mạo Hà Nội. Ta ngắm nh́n tranh phố Bùi Xuân Phái, để tự thưởng thức và h́nh dung một tên phố ta đă từng qua, tự đôi mắt và cà nh cọ của ông, ta được phiêu diêu cùng những chuyển động sắc h́nh, đôn hậu và b́nh dị. Và o tranh phố Phái, ta được đi qua những con đường, lối rẽ, dăy nhà lô xô mái ngói âm dương, hay dừng lại bên góc phố, ngôi nhà cổ mở khép một lần mời gọi, từ những ô cửa mộc mạc, cửa bức bà n xưa cũ... của Hàng Bè, Hàng Buồm, Hàng Bạc, Hàng Mắm, ngơ Gia Ngư, Ngơ Gạch, Ngơ Huyện, Ngơ Phất Lộc... Vẫn như thấy ông ở đâu đây cùng ta bên hè phố. Thấy ông gần gũi hồn nhiên bên quán nước, mái hiên, tṛ chuyện cùng chị gánh hà ng rong, bác đạp xích lô, anh viên chức đi xe đạp... Ta thấy ông giữa thường ngà y tấp nập, ngồi lặng lẽ nhâm nhi chén rượu trắng, ly cà phê đen... mà ḷng đang cồn cà o một t́nh yêu phố Hà Nội, từ những nét vẽ ngẫu hứng tức thời trên vỏ bao thuốc lá, mảnh giấy báo cũ, hộp diêm hay ngâm ngợi bên tắm toan mới căng!
Bùi Xuân Phái cho phố cổ Hà Nội một âm hưởng trầm lặng. Chính nét thanh tĩnh đến phảng phất buồn ấy lại mang đến cái xôn xao từ bên trong của cảnh vật đang phập phồng hơi thở cuộc sống, mang phong vị cổ điển và bay bổng. ông trả cho Hà Nội nét êm đềm bằng góc nh́n tôn vinh vẻ đẹp b́nh dị thanh b́nh, ông t́m về một phẩm chất của đất ngà n năm văn hiến. ông mang về cho chúng ta cái báu vật cần lưu giữ, không phải bằng sự hờ hững phôi pha mà là ḷng say mê đến cháy bỏng. Trong t́nh yêu thơm thảo của chúng ta dành cho Hà Nội, cho mỗi góc phố, con đường, hẳn không thể thiếu được một chút nhỏ-tấm ḷng thành lặng lẽ cho Bùi Xuân Phái với Phố Phái vĩnh hằng. "


Lê Huy Quang :BAO GIỜ HÀ NỘI CÓ “ PHỐ PHÁI “ ?
Danh hoạ Bùi Xuân Phái ( 1921- 1989 ), qua đời đă 19 năm. Đúng vào dịp Kỷ niệm 75 năm, năm sinh, Nhà nước đă trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho cụm tác phẩm và cả một chặng đường ngót nửa thế kỷ sáng tạo nghệ thuật của ông. Tên tuổi Bùi Xuân Phái đă trở nên quen thuộc, không chỉ trong giới hội hoạ, mà cả với công chúng yêu mỹ thuật Việt Nam. Đặc biệt, với Bùi Xuân Phái, ngoài những bức tranh với nhiều thể loại, đề tài, chất liệu khác nhau, th́ mảng tranh “ Phố cổ Hà Nội” đă để lại một dấu ấn lớn, làm thành một ấn tượng lớn, đến nỗi, khi nói đến Bùi Xuân Phái, là ta nghĩ ngay đến các khu phố cổ Hà Nội, và cụm từ Phố- Phái hay Phái- Phố, đă trở thành một tín hiệu văn hoá nghệ thuật thân quen trong giới mỹ thuật Việt Nam…Vậy mà, cho đến nay, Hà Nội vẫn chưa có phố Bùi Xuân Phái. Nghe đâu, các cơ quan có trách nhiệm đang rà soát, xem xét, để việc đặt tên phố Hà Nội hợp lư, đầy đủ, và chính xác hơn, không chỉ với Bùi Xuân Phái, mà c̣n với nhiều văn nghệ sĩ tài danh khác nữa. Cũng có người nói vui, hay là, chờ đến Kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long- Hà Nội, sẽ có đường phố mang tên Bùi Xuân Phái, ngay giữa ḷng khu phố cổ Hà Nội, vào năm 2010?


llllllliiiiii00iiiiiilllllll :Người ta đă nghe nhiều về từ Phố Phái để nói về tranh của họa sĩ Bùi Xuân Phái, nhưng" Phố Phái" là chữ của ai ?


Thieu_io... : Theo nhà văn Tô Hoài trong cuốn hồi kư "Cát bụi chân ai" th́ từ "Phố Phái" được nhà văn Nguyễn Tuân sáng tạo ra. Chuyện này được nhắc đến ngay những trang đầu của cuốn sách.Trang 8 hồi kư "Cát bụi chân ai" - Tô Hoài (NXB Hội Nhà văn)

Home